De RSI (Relative Strength Index) is de populairste en meest misbruikte indicator in technische analyse. Gecreëerd door J. Welles Wilder in de jaren 70, meet hij de relatieve kracht van winsten versus verliezen over een bepaalde periode. Goed gelezen vertelt hij veel. Slecht gelezen brengt hij je ertoe rampzalige contratrend-posities te nemen. Dit artikel laat je zien hoe je aan de goede kant blijft.
Wat RSI meet
Wiskundig vergelijkt RSI het gemiddelde van winsten met het gemiddelde van verliezen over de laatste X periodes (standaard 14). Het resultaat is begrensd tussen 0 en 100:
- RSI bij 100: alleen bullish kaarsen over de periode → maximaal koopmomentum.
- RSI bij 0: alleen bearish kaarsen → maximaal verkoopmomentum.
- RSI bij 50: evenwicht tussen winsten en verliezen.
In de praktijk oscilleert RSI het grootste deel van de tijd tussen 30 en 70. De klassieke interpretatiezones zijn:
- RSI > 70: de markt wordt gezegd overbought te zijn. Veel meer stijgingen dan dalingen recent.
- RSI < 30: de markt wordt gezegd oversold te zijn. Veel meer dalingen dan stijgingen.
- RSI tussen 40 en 60: neutrale zone.
De overbought/oversold-valkuil
Het meest kostbare misverstand: "RSI staat op 75, dus het is overbought, dus ik short." Dit is de beste manier om geld te verliezen in een trending markt. In een sterke uptrend kan RSI weken boven 70 blijven — elke pullback een kans om te kopen, niet te verkopen. Omgekeerd kan hij in een krachtige downtrend weken onder 30 kamperen.
Essentiële regel: RSI in overbought tijdens een uptrend is normaal. Het is geen verkoopsignaal, het is bewijs dat de trend sterk is.
Het signaal "overbought → short" werkt alleen in een zeer specifieke context: range-gebonden markt of vroege reversal. Anders short je een trend die zonder jou verdergaat.
Hoe RSI effectief te gebruiken
1. Lees het huidige regime
Begin met het identificeren van welk regime je in zit:
- Sterke uptrend → zoek long-ingangen wanneer RSI terugkomt naar 40-50 (pullback in de trend).
- Sterke downtrend → zoek short-ingangen wanneer RSI stuitert naar 50-60.
- Range → je kunt de klassieke zones gebruiken: ingang bij 30 voor een long, uitgang richting 70, en symmetrisch.
2. Niveau 50 is centraal
Meer dan bij 30/70-zones, let op niveau 50. Het fungeert als een scheidslijn:
- RSI hardnekkig boven 50 → structureel bullish momentum.
- RSI hardnekkig onder 50 → structureel bearish momentum.
- Crossing 50 omhoog → mogelijk reversal-signaal.
Dit is vaak betrouwbaarder dan extreme zones voor het nemen van beslissingen.
3. RSI-divergenties
Dit is het krachtigste RSI-signaal, en vaak het meest genegeerde. Een divergentie verschijnt wanneer de prijs en RSI niet in dezelfde richting gaan.
Bearish divergentie: prijs maakt een nieuw hoog, maar RSI maakt een lager hoog. Vertaling: "prijs stijgt, maar met steeds minder kracht". Bearish signaal.
Bullish divergentie: prijs maakt een nieuw dieptepunt, maar RSI maakt een hoger dieptepunt. "Prijs daalt, maar verkoopdruk verzwakt". Bullish signaal.
Divergenties zijn statistisch krachtig — met name op hogere TFs (4u, 1D) en bij technische niveaus (support, weerstand). Zie Divergenties voor gedetailleerde analyse.
4. RSI in multi-timeframe
Kijk naar RSI op meerdere TFs tegelijkertijd:
- RSI 1D bullish (> 50) + RSI 4u bullish + RSI 1u oversold → pullback-configuratie in een trend, solide koopsignaal.
- RSI 1D bearish + RSI 4u bullish + RSI 1u overbought → stuitering in een daling, riskante long-termijn.
Multi-TF-uitlijningen verhogen de betrouwbaarheid van RSI-signalen aanzienlijk.
Instellingen
Standaard RSI is op 14 periodes. Dit is een goed compromis. Enkele mogelijke varianten:
- RSI 21: trager, minder rumoerig, goed voor korte TFs waar RSI 14 te veel valse signalen geeft.
- RSI 7: sneller, meer reactief — bruikbaar bij scalping maar zeer rumoerig.
Verander de instellingen niet constant. Blijf op 14, leer het te lezen, en verander alleen als je een specifieke reden hebt.
Wat RSI niet doet
- Het voorspelt geen bewegingsomvang. Het zegt dat momentum sterk is, niet hoeveel punten het nog gaat.
- Het houdt geen rekening met volume. Kruisverwijzing altijd met volume om te bevestigen.
- Het loopt achter. Van nature wordt RSI berekend op basis van historische data — het bevestigt meer dan het anticipeert. Een oversold RSI bij 29 komt vaak één kaars na het echte bodempunt.
DYOR en RSI
DYOR toont RSI in 1u, 4u, 1D op de coinpagina, en je kunt de Trendscanner filteren op deze waarden. Enkele nuttige filters:
- Long pullback: DYOR-trend bullish + RSI 4u tussen 40 en 55 + RSI 1u < 40 → typische pullback in een uptrend.
- Potentiële divergentie: DYOR detecteert bepaalde divergenties en toont ze in de gedetailleerde coinweergave. Gebruik dit filter om alleen coins te bekijken met een actieve divergentie.
Om verder te gaan
- Stochastic RSI: een snellere, rumoeriger, gevoeliger versie;
- Divergenties: de krachtigste techniek rond oscillatoren;
- MACD: een andere momentum-indicator, aanvullend op RSI.